Ova nedir?

Vadilerle yarılmamış, düz ve geniş topraklara denir. Yüksek veya alçak olabilir. «Birikim ovaları» ve «aşınım ovaları» olmak üzere İki türü vardır, ilki akarsuların ve dalgaların taşıdıkları molozlardan meydana gelir. İkincisi ise yine akarsuların aşındırması ile meydana gelmiş düzlüklerdir. Ovalar akarsuların taşıdığı alüvyonların birikmesi sonucu oluştuğu için verimli topraklardır.

Tarım faaliyetleri için oldukça elverişli olduğundan bu bölgelerde yerleşim de çoktur. Maden suları ve sıcak su kaynakları yönünden zengindirler. Yerkabuğunun hareketli zeminlerinde bulundukları için deprem yönünden tehlikelidirler. Türkiye’nin yüzey şekillerine bağlı olarak ovaların batıdan doğuya doğru yükseltileri artmaktadır.

Yeryüzü şekilleri bugünkü halini milyarlarca yıl boyunca geçirdiği değişimler sonucunda almıştır. Her bir jeolojik zamandafarklı yeryüzü hareketleri ve farklı yeryüzü şekilleri oluşmuştur. Zaman içerisinde depremler, akarsular, buzullar ve rüzgarlar gibi dış kuvvetler yeryüzünün şekillenmesinde etkili olmuştur.

ova

Bu değişimler neticesinde ovalar, platolar ve dağlar oluşmuştur. Oluşumlarına ve yapısına göre farklı isimler alan yeryüzü şekillerinden birisi de ovalardır. Ovalar tarımsal faaliyetler için oldukça verimli topraklardır. Ovanın platolardan farkı ise; platolar akarsular tarafından derin bir biçimde yarılmış yüksek düzlüklerken, ovalar etrafına göre daha çukurda kalmış arazilerdir.

Platolar yüksekte kaldıklarından tarım için ideal yerler değildir. Buralarda daha çok hayvancılık faaliyetleri sürdürülmektedir. Yapı olarak dağlık ve engebeli bir özelliğe sahip olan ülkemizde düz alanlar oldukça azdır. Ovalar ülkemizin sadece % 8’lik bir kısmını kaplamaktadır.

Delta ovaları

Akarsuların taşıdığı alüvyonların deniz kıyısında birikmesi sonucu delta ovaları oluşur. Akarsu havzasındaki arazinin jeolojik yapısının kolay aşınabilen tabakalardan oluşması, gelgit olayının ve kuvvetli akıntıların olmaması ve akarsuyun bolca alüvyon taşıması delta ovalarının oluşması için gereken şartlardır. Balat ovası, Çukurova, Bafra ovası, Çarşamba ovası bunlardan bazıları.

Karstik Ovalar

Kireçtaşı, alçıtaşı, dolomit ve kayatuzu gibi karstik kayaçların bolca olduğu arazilerde çözünmeye bağlı oluşan ovalardır. Türkiye'de en çok Akdeniz Bölgesi'nde rastlanır. Tefenni ovası, Acıpayam ovası, Korkuteli ovası, Muğla ovası, Kestel ovası ve Elmalı ovası...

Çöküntü (Tektonik) ovaları

Yerkabuğu hareketleri sonucu yükseltiler arasında çukurda kalan yada çöken sahaların zamanla alüvyonlarla dolmasıyla oluşmuşlardır. Konya ovası, Kayseri ovası, Bolu ovası, Düzce ovası, Niksar ovası, Erzurum ovası, Merzifon ovası,...

Göl yeri ovaları

Göl olan bazı yerlerde zamanla suyun kuruyup çekilmesi sonucu çukurluklar oluşur. Burada sel suları ve akarsuların taşıdığı alüvyonların birikmesi sonucu meydana gelen ovalardır. Ülkemizde en çok İç Anadolu Bölgesi’nde bulunmaktadır.

Dağ eteği ovaları

Eğimin azaldığı dağ eteklerinde, sel ve akarsuların getirdiği alüvyonların birikmesi sonucu oluşan ovalardır.

Lav örtüsü ovaları

Volkanik hareketler sonucu meydana gelen ovalardır. Ülkemizde en çok Doğu Anadolu Bölgesi’nde görülmektedir.

Marmara Bölgesi

Tektonik Ovalar: Adapazarı Ovası, Balıkesir Ovası, Mustafa Kemalpaşa Ovası, Bursa Ovası, İnegöl Ovası, Ergene Ovası.

Ege Bölgesi

Tektonik Ovalar: Bergama Ovası, Soma Ovası, Turgutlu Ovası, Salihli Ovası, Torbalı Ovası, Akhisar Ovası, Alaşehir Ovası, Söke Ovası, Ödemiş Ovası, Tire Ovası, Koçarlı Ovası, Yeni Pazar Ovası
Delta Ovaları: Balat Ovası (Büyük Menderes ile), Selçuk-Efes Ovası (Küçük Menderes ile), Dikili Ovası (Bakırçay ile), Menemen Ovası (Gediz ile).

Akdeniz Bölgesi

Tektonik Ovalar: Amik Ovası ve Kahramanmaraş Ovası
Delta Ovaları: Çukurova (Ceyhan, Seyhan nehirleri ile) ve Silifke Ovaları
Karstik Ovalar: Tefenni Ovası, Acıpayam Ovası, Korkuteli Ovası, Muğla Ovası, Kestel Ovası, Elmalı Ovası.

Karadeniz Bölgesi

Tektonik Ovalar: Bolu Ovası, Düzce Ovası, Turhal Ovası, Niksar Ovası, Tosya Ovası, Sulu Ova, Merzifon Ovası, Taş Ova, Erbaa Ovası, Zile Ovası, Artova Ovası
Delta Ovaları: Çarşamba Ovası (Yeşilırmak ile), Bafra Ovası (Kızılırmak ile).

Doğu Anadolu Bölgesi

Tektonik Ovalar: Elazığ Ovası, Malatya Ovası, Varto Ovası, Karlıova, Hınıs Ovası, Iğdır Ovası, Elbistan Ovası, Erzurum Ovası, Erzincan Ovası, Yüksekova, Tercan Ovası, Pasinler Ovası.
Lav Örtüsü Ovaları: Muradiye Ovası, Malazgirt Ovası, Çaldıran Ovası.

İç Anadolu Bölgesi

Tektonik Ovalar: Kayseri Ovası, Konya Ovası, Develi Ovası, Aksaray Ovası, Eskişehir Ovası, Çubuk Ovası.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi

Tektonik Ovalar: Suruç Ovası, Ceylanpınar Ovası, Harran Ovası, Birecik Ovası.

Sözlükte "ova" ne demek?

Coğrafyada, deniz yüzeyine göre değişik yüksekliklerde olan az eğimli yerlere verilen isimdir. Çevrelerine göre çukurda kalmış, çoğunlukla alüvyonla örtülü, eğimi az, akarsuların derine gömülmemiş olduğu genellikle geniş ya da dar düzlüklerdir. Düzlükler çiftçiliğe yaylalardan veya dağlardan daha elverişlidir. Birikinti ovaları (Alüvyonlu düzlük) uzun süreler boyunca dağlardan gelen nehirlerin biriktirdiği alüvyonlu topraklarla oluşmuş yeryüzü şekilleridir.

Cümle içinde kullanımı

Tabiatın kırlara, ovalara verdiği doyulmaz güzellikte bir parça var.
- M. Ş. Esendal

Ova kelimesinin ingilizcesi

n. female reproductive cell, ovule; egg
n. ovum
n. spawn, mass of eggs deposited by an aquatic animal (i.e. fish, frog, etc.)

Son eklenenler

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç